Piyasa

Hisse Senedi Nasıl Alınır ? [ Detaylı Rehber ]

Borsa denildiği zaman akla gelen hisse senetleridir. Sebebini ele almak gerekir ise eğer borsanın binalarının hisse senetleri kullanan ticari işletmeleri temele alan bir oluşumdur. 15. Yüzyıl itibari ile Dünya Deniz Ticareti’nin gelişmesi ile birlikte kıymetli evrakların gün yüzüne çıkması sayesinde ticari işletmelerin bunları kullanmaya başlaması da bir olmuştur. Kıymetli evraklar içinde ilk olarak kullanılmış olan poliçedir. Hisse senedi daha sonrasında kullanılmaya başlanmıştır. Bir diğer önemli bilgi ise ilk olarak bu işlemler sokak köşelerinde gerçekleşirken şimdilerde daha bir farklılık göstermektedir.

Hisse senetlerinin o zaman itibari ile el değiştirmesinde işlem hacmi bakımından tahmin edileceği üzere azdır. Deniz aşırı ticarette hisse senetlerinin el değiştirmesinden ötürü de bu işlemin güvenli hale getirmek için de kayıt altına alınma gibi bir yol izlenmiştir. Bu nedenle de borsalar güvenli bir yer olduğunu bu noktada kanıtlamıştır. Yani borsada gerçekleştirdiğiniz işlemler güvenlidir ve denetimlerin yapılmasından ötürü bir sorun yaşamazsınız.

Hisse Senedi Nasıl Alınır
Borsa Hisse Senetleri

Borsada Hangi Hisse Senetleri Alınıp Satılır ?

Hisse senetlerinin ne olduğuna da bir değinmek gerekli olur ise eğer sermaye şirketlerinin ortaklarına, ortaklıklarını ve paylarını belirlemeleri için vermiş oldukları kıymetli evraklardır. Bunların yanı sıra bu hisse senetleri sayesinde ortaklar bazı haklar elde etmektedir. Bu haklar ise;

  • Rüçhan hakkı olarak bilinen hak bedelli sermaye artırımına katılmayı ifade etmektedir.
  • Kardan pay alma hakkı olarak bilinen temettüden her ortak kendi payını alınmasını ifade etmektedir.
  • Oy kullanma hakkı olarak bilinen hak şirkete yönelik alınacak kararlarda oy kullanılmasını kapsamaktadır.
  • Yönetime katılma hakkı olarak bilinen hak şirket yöntemi ile ilgili kararlarda etkilidir.
  • Bir diğeri ise tasfiyeden hisse oranında pay alma hakkı olarak geçmektedir.
  • Bilgi edinme hakkı olarak bilinen ise şirket ile alakalı olan bütün bilgiden haberdar olunmasını içermektedir.

Hisse senetlerinin alınıp satılması noktasında var olan hakların devri demektir. Bunların yanı sıra kimi zaman devri içine almamaktadır. Basit bir örnek ile açıklamak gerekli olur ise eğer borsadan alınıp satılmış olan hisse senetleri adına hakkın devri gibi bir durum söz konusu değildir.

Hisse senetleri tanımakta olduğu haklar ve özellikler itibari ile belli türlere ayrılmaktadır. Bunlardan en çok bilineni ise Adi ve İmtiyazlı hisse senetleri olarak geçmektedir. Amerika gibi gelişmiş ülkelerde sıklıkla kullanılan hisse senedi türü imtiyazı olanlardır. Ülkemizde ise İmtiyazlı hisse senetlerinin kullanılması gibi bir durum söz konusu değildir. Bundan ötürü de yatırımcılar tarafından alınıp satılması gibi bir durum söz konusu değildir.

Hisse Senedi Alımı ve Satımı
Hisse Senetleri Nasıl Alınır

Türk Ticaret Kanununda Hisse Senetlerinin Alım Satımı

Türk Ticaret Kanunu 409. Maddesi nezdince hisse senetleri ikiye ayrılmaktadır. Bunlar ise  Hamiline Yazılı Hisse senetleri ve Nama Yazılı Hisse Senetleri olarak ifade edilmektedir. Nama yazılı olan adı üstünde hisse senedi kime ait ise isimleri ile kaydedilmiş olandır. Bunların borsada alınıp satılması gibi bir durum söz konusu olmadığı için eğer ki borsaya kayıtlı olamayan şirketlere ait ise de  Türk Ticaret Kanunu nezdince işlem yapılmaktadır. Bu hisse senetlerinin borsada alınıp satılması isteniyor ise eğer hamiline çevrilmesi gerekli olacaktır. Bunun yanı sıra Borsa İstanbul’a kayıtlı (kote) hale gelmesi gerekli olacaktır.

Hamiline yazılı hisse senetleri bakımından hamil kim ise hisse senedi o kişiye ait olarak düşünülmektedir. Bu kişi bunu ibraz eden olabileceği gibi Takasbank dökümünde kayıtlı olan kişi kim gözüküyor ise odur. Ülkemizdeki borsada işlem altında olan bütün hisse senetleri hamiline yazılı olanlardır. Aynı zamandan bunların işlem görmesi için de Borsa İstanbul’a kayıtlı olması gerekli bir işlemdir.

Hisse Senetlerinin Borsaya Kote Edilmesi

Borsaya kote olunması başka bir deyişle kayıtlı olunmaması durumunda hisse senedinin alınıp satılması gibi bir hal elde edemezsiniz. Halka arzı olan hisse senetleri için borsanın izni olması gerekmektedir. Bundan ötürü de borsaya kayıtlı olunması yarar sağlayacaktır. Eğer ki bu kayıt yapılmamış ise bu noktada bir işlem yapılması gibi bir durum söz konusu değildir. Kote edilen bir hisse senedinin manası o hisse senedinin borsa nezdince tanınmasını içermektedir. Bir diğer ifade ile alım satım işleminin görülebileceği anlamına gelmektedir. bu sayede hisse senetlerinin alınıp satılması noktasında size kolaylık sağlayacaktır.

Kotasyon işlemi iki türlü gerçekleşmektedir. Bunlar ise tam kotasyon ve kısmi kotasyon olarak geçmektedir. Bir şirkete ait olan ve ortaklık hakkı veren bütün menkul kıymetlerini kapsayanı tam kotasyon olarak geçmektedir. Bir diğeri  ise işlem görecek olan menkul kıymetlerin kote ettirilmesini kapsayan kısmi kotasyondur.

Bunların yanı sıra borsaya ortaklık hakkı sağlanması ya da alacaklılık hakkı tanınması aynı zamanda SPK nezdince menkul kıymetler olarak ele alınan sermeye piyasası araçlarının kote ettirilmesi hakkını tanımaktadır. Bir diğer önemli bilgi de kote edilecek ve işlem görecek olan hisse senetlerinin Borsa Bülteni sayesinde ilanı mümkündür. Bu noktada ilgili pazarlar bilgi sahibi olmaktadır.

Genel itibari ile size konuyu aksettirmeye çalıştık. Umarız gerekli noktalara değinerek sizlere faydalı olmuşuzdur. Sağlıcakla kalın, görüşmek üzere.

FinansTR

FinansTR, piyasada yaşanan son gelişmeleri paylaşmakla beraber borsa, forex, bankacılık, kredi ve kredi notları, ve kredi kartlarının tüm işlemleri gibi herkesi ilgilendiren konularla ilgili özgün ve işe yarar içerikler paylaşıyor.

2 Yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı